Review: De Voedselzandloper

Team Miss Perfect | 2 januari, 2014 - 13:03 reactie (3)

De Voedselzandloper is een groot succes in Nederland en daarbuiten. Volgens auteur Kris Verburgh is het niet alleen een dieetboek, maar ook een anti-verouderingsboek. Verburgh bouwde zijn Voedselzandloper op met behulp van resultaten van uiteenlopende wetenschappelijke onderzoeken.

De schrijver licht zijn Voedselzandloper-model uitgebreid toe per 'trede' in de zandloper. Na het toelichten van een voedingsmiddel(engroep) besluit de schrijver met een samenvatting. En dat is een prettige toevoeging gezien de grote hoeveelheid informatie die Verburgh in zijn boek per voedingsmiddel verschaft.
 

Regels Voedselzandloper

Geen/zo weinig mogelijk brood, aardappelen, pasta en rijst. Deze producten hebben een hoge glycemische index en bevatten veel koolhydraten en dus suikers. De hoge bloedsuikerpieken zouden nadelig voor het lichaam zijn. Ook zou glucose indirect de veroudering versnellen en kanker bevorderen.  
Havermoutpap (met sojamelk) als vervanger van brood. Door de vele vezels in havermout zijn de bloedsuikerpieken minder aanwezig en bepaalde stoffen (avenanthramides) gaan slagaderverkalking en hoge bloeddruk tegen.
Groenten, peulvruchten, paddenstoelen en vleesvervangers (tofu) vervangen aardappelen, pasta en rijst. Het boek bevat onderzoeken die aantonen dat deze producten een beschermend effect hebben op het lichaam door stoffen als flavonoïden, vitamines en mineralen.  
Melk en yoghurt maken plaats voor plantaardige melk en yoghurt (gemaakt van soja). Mensen zouden niet gemaakt zijn om melk en yoghurt te verteren. Ook geven ze een hogere kans op bepaalde ziekten (waaronder Parkinson en osteoporose). 
Kaas en eieren zijn toegestaan. Eieren zijn niet zo slecht als gedacht wordt. De bron van het onderzoek waar de schrijver op doelt is echter onbekend. Eieren bevat daarnaast belangrijke bouwstoffen zoals choline en lecithine. Kaas is toegestaan vanwege vitamine K2. 
Vette vis en gevogelte in plaats van rood vlees. Deze regel komt enigszins overeen met de huidige consensus. In elk geval het advies om 2 keer per week vette vis te eten.   
Drinken van witte of groene thee, maximaal 3 kopjes koffie en minstens 1 glas vruchten- of groentesap. Vanwege flavonoïden, theanine, verminderen rimpelvorming. Koffie mag in mindere mate. Werkt beschermend op verouderingsziekten, maar verhoogt risico op hartritmestoornissen en osteoporose.
Maximaal 2 consumpties alcohol per dag. Dit komt overeen met de huidige consensus. 
Voedingssupplementen zoals jodium, magnesium, vitamine D, selenium en B-vitamines. Dit zijn zogenoemde 'slimme' voedingssuplementen die inspelen op het metabolisme en het eigen antioxidantensysteem activeren.
 

Pluspunten

De schrijver gaat, in verhouding tot veel andere dieetboeken, vrij diep in op (de structuur van) koolhydraten (suikers), eiwitten en vetten. Hierdoor komt de lezer in aanraking met biochemie en het metabolisme van het menselijk lichaam. Hij verwoordt deze informatie op een heldere, visuele manier. Veel andere dieetboeken bieden deze informatie niet.
Het boek gaat diep in op verschillende voedingsstoffen in diverse producten zoals resveratrol in wijn, flavonoïden in o.a. fruit en fyto-oestrogenen in soja.
De auteur gaat met zijn adviezen voor een deel terug naar basisvoedingsmiddelen, die onbewerkt verkrijgbaar zijn.
Het boek laat mensen nadenken over wat ze eten.
Er wordt een aantal bladzijden gewijd aan kruiden en smaakmakers als ui en knoflook. Dit zijn goede alternatieven voor zout, waar we in de regel te veel van binnenkrijgen.
Lichaam en geest zijn tevens een onderwerp in het boek. De schrijver laat hiermee zien grondig te zijn in zijn aanpak om zijn boodschap over te brengen.
Een deel van de adviezen zijn inderdaad gegrond. Bijvoorbeeld de goede eigenschappen van omega-3 vetzuren op het lichaam.
De schrijver heeft een uitgebreide en sterke stellingname met zijn Voedselzandloper. En dat blijkt. Verburgh biedt zijn Voedselzandloper aan als een onderzoeksprotocol, en daagt wetenschappers daarmee uit zijn zandloper wetenschappelijk te toetsen.
 

Minpunten

Het boek start met een kritisch oog op losse publicaties van wetenschappelijk onderzoek. Enkel grote vergelijkingsstudies als systematic reviews en meta-analyses kunnen serieus genomen worden. Echter, de schrijver gebruikt regelmatig één enkel wetenschappelijk artikel om te beargumenteren waarom een voedingsmiddel opgenomen is in zijn Voedselzandloper. Daarmee is de schrijver niet consistent.
Brood, aardappelen, pasta en rijst worden sterk afgeraden in het boek, mede door de hoge bloedsuikerpieken die het veroorzaakt. Ook wel vertaald als glycemische index. Havermout daarentegen mag wel. Terwijl puur havermout qua glycemische index vergelijkbaar is met witte pasta. 
Verburgh heeft het in zijn Voedselzandloper over het eten van suikervervangers als stevia, tagatose en agavenectar. Belangrijk te vermelden is dat veel producten waar stevia in verwerkt is, vaak ook nog de 'gewone' suikers bevatten of andere zoetstoffen zoals erythritol. De gemiddelde consument is hier niet van op de hoogte. Hierover staat echter geen nadere uitleg in het boek. 
De huidige Schijf van Vijf wordt afgeraden, omdat die beïnvloed zou zijn door de voedingsindustrie. Echter, inhoudelijke argumentatie hierover ontbreekt. 
De schrijver haalt op pagina 32 van het boek een voedselpiramide aan, opgesteld door Harvard University. Want immers: 'de bedoeling van hun piramide is om een beter en gezonder alternatief aan te bieden dan de standaard driehoek en schijf', aldus Verburgh. Toch interessant om te vermelden dat de genoemde website van Harvard University niet alleen spreekt over een piramide, maar ook over een voedselschijf.
Omega-6-vetzuren als linolzuur en arachidonzuur worden in het boek afgeraden omdat ze ontstekingsbevorderend zouden zijn. Dit wordt niet goed onderbouwd met literatuur. 
De Voedselzandloper adviseert het drinken van rode wijn. Niet vanwege het stofje resveratrol; dan zou je immers tussen de 35 en 100 flessen wijn per dag moeten drinken wil je voldoende resveratrol binnenkrijgen. Nee, ook vanwege andere stoffen in rode wijn die gezond zijn. Welke dat zijn, staat er niet. 
De schrijver is vrij mild over zout en in tegenstelling tot andere onderwerpen verdiept de schrijver hier zich nauwelijks in. Terwijl een te hoge zoutinname een groot probleem is in de westerse wereld. 
Tofu is een onderdeel van het Voedselzandloper-dieet. Maar als je goed leest, zijn er ook nadelige effecten van tofu bekend. Hiermee spreekt de schrijver zijn gedachtegang en opgebouwde zandloper als gezond voedingspatroon enigszins tegen.
 

Conclusie

Omdat het boek bijdraagt aan meer bewust omgaan met je eten heeft het zijn waarde ten opzichte van crashdieetboeken. Maar om als betrekkelijke outsider, en min of meer in je eentje, de gezonde voeding te omschrijven alsof je de waarheid in pacht hebt, wekt de vraag op of zijn interpretatie inderdaad de juiste is. Verburgh noemt zijn boek niet echt een dieetboek. Ook heeft hij het over allerhande dieetgoeroes. Maar de Voedselzandloper is zodanig specifiek dat het ook doorgaat voor een dieetboek. En is hij dan niet ook een van de dieetgoeroes?
 
  • reactie (3)
  • reageer

Reacties

  • Gestrikt 3 januari, 2014 - 14:19

    De minpunten lezende krijg ik toch de indruk dat miss perfect het boek niet al te goed heeft gelezen. Ik ben nog maar op blz 166 en kan al een paar minpunten aangeven die niet kloppen. Oa over Havermout en rode wijn en de schijf van 5!

  • carla 21 februari, 2014 - 10:34

    kijk eens op energieke vrouwen academie, waar meer onderzoeken worden gemeld over deze minpunten, succes:)

  • Smithg175 23 mei, 2014 - 16:46

    Amoxicillin And Clavulanate 250mg With No Prescription in Indianapolis ggdfbkeedaaefkkg